Medarba
Bart Neervoort
Postbus 75230
1070 AE Amsterdam mediation - arbitrage - bindend advies - kostenwijzer - info voor advocaten - curriculum vitae - downloads - links - disclaimer - contact.
MEDARBA - Mr. W.G.B. (Bart) Neervoort - Mediation - Arbitrage - Bindend Advies
w.g.b. neervoort, neervoort, Bart neervoort, mediation, mediator, bart, medarba, ervaren mediator, verzekeringsgeschillen, mediation in verzekeringskwesties, mediation in verzekeringsgeschillen, best mediator, internationale mediation, verzekeraars, transport, transportverzekering, Amsterdam
,Geachte Tijdelijke Bezoeker,
Op deze site heb ik voor U informatie verzameld over mediation, arbitrage en bindend advies; drie alternatieve wijzen van geschillenoplossing, die in opkomst zijn in Nederland.
Mediation heeft de toekomst
Overbelaste rechterlijke colleges, lange wachttijden en niet in de materie gespecialiseerde rechters. Procederen bij de rechter kost veel tijd, veel geld, en levert niet altijd winnaars op.
Om die reden is men 20 jaar geleden begonnen met mediation in de VS, waar mediation inmiddels een grote vlucht heeft genomen. Enkele voorbeelden:
• na de orkaan Rita werden 48.000 geschillen tussen verzekeraars en verzekerden “ge-mediate.’ Ruim 85% daarvan kwam zo tot een oplossing;
verzekering mediation
verzekeraar mediation
vervoer mediation
transport mediation
logistiek mediation
aansprakelijkheid mediation
beste mediator
ervaren mediator
• Microsoft en de federale overheid werden in de miljarden procedure over de monopoliepositie van Microsoft door de rechter gedwongen te proberen hun dispuut met hulp van een mediator op te lossen.
In de VS is het tegenwoordig gebruikelijk om vrijwel altijd eerst te proberen door mediation tot een oplossing te komen, voordat de zaak naar de rechter gaat. Aan heel veel geschillen komt de rechter dan niet meer te pas.
Ook in Engeland is de laatste 10 jaar mediation opgekomen. Zelf heb ik in 2001 bij CEDR in Londen de opleiding tot mediator gevolgd. Sindsdien heb ik het aantal (succesvolle) mediations stormachtig zien groeien en het aantal procedures zien teruglopen. Zelfs in de conservatieve Londense transport- en verzekeringsmarkt is mediation niet meer weg te denken.
In Nederland is mediation al wel gebruikelijk bij echtscheidingen en arbeidgeschillen, maar de zakelijke markt moet nog aan het idee wennen. Ook bij ons zal echter commerciële mediation naar mijn stellige overtuiging de komende jaren snel aan populariteit winnen. Wie ooit heeft ervaren hoe het is om een geschil door mediation op te lossen, wil niet meer anders.
Arbitrage een vertrouwd alternatief
Hebben partijen liever dat hun geschi door een of meer derden wordt beslecht, dan is ook arbitrage een goedkoper en sneller alternatief dan rechtspraak door de gewone rechter. Arbitrage kent vele vormen: een formele procedure, die op gewone rechtspraak is geënt, maar ook informele arbitrage is mogelijk. Juist die informele arbitrage, al dan niet vooraf gegaan door mediation is een nieuwe moderne wijze van geschillenbeslechting.
Bindend advies ook voor de zakelijke markt
Nog informeler is de procedure van bindend advies. De bindend adviseur is actiever dan een arbiter. Zo kan hij een geschil beslechten door de dossiers van beide partijen op te vragen en te bestuderen. In de financiële dienstverlening (bank- en verzekeringswezen) is door de oprichting van het KiFiD de geschillenbeslechting door bindend advies in consumentenzaken vanaf 2007 eerder regel dan uitzondering geworden. Ook voor de zakelijke markt echter heeft het grote voordelen.
Lees de meer gedetailleerde informatie op deze site en belt U mij gerust als U nog vragen hebt.
Mr. W.G.B. Neervoort
w.g.b. neervoort, neervoort, Bart neervoort, mediation, mediator, medarba, ervaren mediator, verzekeringsgeschillen, mediation in verzekeringskwesties, mediation in verzekeringsgeschillen, best mediator, internationale mediation, verzekeraars, transport, transportverzekering, Amsterdam
Veel geschillen kunnen volgens mij sneller, goedkoper en pragmatischer worden opgelost dan via de (vaak niet in de materie gespecialiseerde) gewone rechter. Daarom heb ik mij na bijna 30 jaar ervaring in de commerciÎle advocatuur zelfstandig gevestigd als onafhankelijk mediator, arbiter en bindend adviseur. Mijn specialisatie: aansprakelijkheidskwesties (beroeps-, vervoerders-,en gewone aansprakelijkheid), verzekeringskwesties, geschillen in de internationale handel, de verzekeringsbranche en in de logistieke wereld.
Waarom een sinaasappel? Dubbelklik hierboven op het logo en U begrijpt het. Op deze site vindt U informatie over de verschillende wijzen van alternatieve geschillenoplossing en over de kosten daarvan. Misschien iets voor U? Lees de informatie, verwijs ook Uw wederpartij naar deze site en bel mij gerust als u nog vragen hebt.
Wat is Mediation?
Mediation is een vorm van alternatieve geschillenbeslechting (Alternative Dispute Resolution). ADR is de verzamelnaam voor procedures waarbij een geschil tussen partijen anders wordt opgelost of beslist dan via de rechter.
Mediation onderscheidt zich van andere vormen van ADR, doordat het partijen zelf zijn, die door een gestructureerd onderhandelingsproces onder leiding van een neutrale bemiddelaar hun geschil oplossen. Er is dus niet een derde (rechter, arbiter, geschillencommissie of bindend adviseur), die de knoop voor hen doorhakt. Partijen zoeken in ÈÈn of meer sessies samen met de mediator naar een pragmatische oplossing van hun geschil.
Tijdens een mediation houden partijen zelf de controle over en de verantwoordelijkheid voor het vinden van een oplossing van hun geschil. Lukt dat niet, dan staat de weg naar de rechter altijd nog open.
Vertrouwelijkheid, pragmatisme en open dialoog zijn kernbegrippen van mediation. Doordat de mediator met beide partijen afzonderlijk in vertrouwen kan praten komen oplossingen binnen bereik, waar de partijen zelf niet op zouden zijn gekomen.
Als mediation is gelukt wordt het resultaat vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Houdt ÈÈn van de partijen zich niet aan de vastgelegde afspraken dan kan hij daartoe zonodig alsnog via een gerechtelijke procedure worden gedwongen.
Waarom Mediation?
* Mediation is snel, efficiÎnt en relatief goedkoop;
* Eigen zakelijke oplossingen, in plaats van juridische beslechting;
* De mediator helpt als neutrale derde de partijen om de emotionele en de inhoudelijke aspecten te scheiden;
* Mediation is meer gericht op de werkelijke belangen van partijen (waar g··t het Ècht om) dan de (vaak vastgeroeste) standpunten (gelijk krijgen om het gelijk), en meer gericht op de toekomst dan op het verleden;
* De mediator spreekt afzonderlijk en vertrouwelijk met beide partijen (ëcaucusí), waardoor hij oplossingen ziet, die partijen zelf nog niet voor ogen hadden;
* Escalatie wordt voorkomen, zodat relaties behouden kunnen blijven;
* Als beÎindiging onontkoombaar is, kunnen relaties zorgvuldig worden beÎindigd.
* Als betrokkenen er niet uitkomen staat de weg naar de rechter altijd nog open.
Hoe gaat een mediation in zijn werk?
1. Voorbereiding
Partijen spreken mediation af, kiezen de mediator en informeren de mediator kort over (de aard van) hun geschil. Er worden afspraken gemaakt over plaats, tijdstip (verdeling van de) kosten en de duur van de mediation en over de personen, die aan de mediation zullen deelnemen. De mediator geeft zonodig verdere uitleg over de procedure (o.a. over de vertrouwelijkheid, geheimhouding en de mogelijkheid voor partijen om de mediation te allen tijde af te breken), bespreekt wat de rol van ieder is, toetst in hoeverre partijen gemotiveerd zijn om de mediation aan te gaan, stuurt de concept mediation overeenkomst aan partijen en overlegt daarover desgewenst met hen. Eventueel sturen partijen vÛÛr de mediation een korte schriftelijk uiteenzetting van het geschil en van hun standpunt (een enkel a 4tje!) aan de mediator en de wederpartij.
Hoe gaat een mediation in zijn werk?
Fase 2. Intake/ontvangst
De mediator ontvangt op de gekozen locatie (de vertegenwoordigers van) elk der partijen gezamenlijk of apart, en neemt kort met hen de regels en hoofdkenmerken van mediation door. Hij verifieert of de vertegenwoordigers van partijen bevoegd zijn om bindende afspraken te maken c.q. of de achterban zonodig telefonisch kan worden bereikt. De logistiek van de dag wordt besproken en de mediationovereenkomst wordt getekend.
Hoe gaat een mediation in zijn werk?
Fase 3. Inventariseren
In een plenaire bijeenkomst doet elk der partijen (of desgewenst diens adviseur/gemachtigde/advocaat) kort zijn verhaal. Wat is naar zijn mening het probleem en de oorzaak daarvan? In welk stadium bevindt het geschil zich? Wordt er al geprocedeerd? Welke kosten zij al gemaakt en welke kosten zijn te verwachten als tijdens de mediation geen oplossing wordt bereikt?
Hoe gaat een mediation in zijn werk?
Fase 4. onderhandelen
De mediator probeert hetzij in een plenaire sessie, dan wel in gesprekken met elk der partijen afzonderlijk (caucus) vast te stellen wat de achterliggende zorgen, wensen en belangen van partijen zijn. Wat is het alternatief als er geen oplossing wordt bereikt en hoe verhoudt zich dat tot het best haalbare resultaat van de mediaton? Bij een caucus pendelt de mediator tussen partijen heen en weer. Van de inhoud van de gesprekken met de ene partij wordt geen mededeling aan de andere partij gedaan, tenzij de partij daarmee instemt. De mediator stelt met partijen afzonderlijk of gezamenlijk vast aan welke criteria een oplossing moet voldoen en onderzoekt met hen zoveel mogelijk oplossingsrichtingen. Uit alle oplossingsrichtingen wordt tijdens verdere caucus of plenair bepaalde welke het meest tegemoet komen aan de eerder in beeld gebrachte belangen. Als partijen serieus een pragmatische oplossing willen, worden de contouren van de oplossing in dit stadium zichtbaar en wordt na verder onderhandelen een oplossing bereikt.
Hoe gaat een mediation in zijn werk?
Fase 5. Afsluiten
De resultaten, de oplossing(en) van het conflict worden in een vaststellingsovereenkomst neergelegd die door beide partijen wordt ondertekend waarmee de mediation wordt beÎindigd.
Partijen zijn niet verplicht alle stadia van de mediation te doorlopen. Zij mogen zich op elk gewenst moment uit de mediation terugtrekken, zolang de handtekeningen niet onder de vaststellingsovereenkomst zijn gezet.
Wat kost mediation?
Een mediation kost vanaf Ä 1.500,-- per dagdeel inclusief voorbereiding en afwikkeling (vermeerderd met onkosten zoals huur van de locatie, logistieke kosten en met BTW). Verderop vindt U enkele voorbeelden van mediations en kosten.
De kosten worden meestal door partijen gelijkelijk gedeeld, maar andere afspraken zijn mogelijk.
Als partijen zich tijdens de mediation laten bijstaan door een advocaat en/of een deskundige zijn de kosten daarvan in principe voor rekening van die partij.
Mediation is dus aanmerkelijk goedkoper dan een gerechtelijke procedure of arbitrage. Niet alleen zijn de kosten van de mediator vaak lager dan het griffierecht dat bij gerechtelijk procedures moet worden betaald en zeker lager dan het gezamenlijke honorarium van de bij de meeste arbitrage instituten gebruikelijke drie arbiters; ook de kosten van eventuele externe deskundigen (advocaten, accountants, experts) zijn lager omdat minder uren behoeven te worden besteed aan het opstellen en bestuderen van schriftelijke stukken. Bovendien betekent een geslaagde mediation het einde van het geschil en bestaat er geen mogelijkheid van hoger beroep, met alle extra kosten van dien.
Maar ook bij een mislukte mediation is zeker niet altijd sprake van overbodige kosten. Doordat men weet waar de pijnpunten bij de wederpartij liggen kan de discussie in een gewone procedure efficiÎnter worden gevoerd. Ook is het mogelijk om tijdens een mediation overeenstemming te bereiken over bepaalde aspecten en procedure afspraken te maken. Dan behoeft men in de procedure niet van voren af aan te beginnen.
Snel en efficiÎnt
Mediation is snel en efficiÎnt. Het is een eenvoudige procedure met ÈÈn of soms meer sessies, waarin de standpunten en opvattingen over en weer direct of via de mediator worden uitgewisseld. Geen langdurige uitwisseling van schriftelijke stukken, zoals bij een gerechtelijke procedure of arbitrage. Geen uitstellen en geen getuigen- en deskundigenverhoren. Dat kan altijd nog als partijen er bij de mediation niet uitkomen.
Het is flexibel en kan dus aan de eigen behoeften aangepast worden. Als partijen tijdens een sessie ruggespraak moeten plegen met hun achterban of informatie moeten opvragen gebeurt dat meteen telefonisch. Als zij de oplossing van hun geschil afhankelijk willen stellen van het oplossen van andere kwesties of afspraken willen maken voor de toekomst, dan kan dat.
Behoud van de commerciÎle relatie.
Bedrijven investeren vaak gedurende vele jaren geld en energie in het opbouwen van een goede zakelijke relatie. Een juridische procedure kan die relatie tijdelijk flink verstoren of zelfs kapot maken. Vaak is er onderlinge afhankelijkheid en blijkt het winnen van een procedure een Pyrhus-overwinning. Door mediation kunnen andere zaken bij de oplossing worden betrokken dan die het conflict direct betreffen. Zo kunnen afspraken worden gemaakt voor verdere samenwerking in de toekomst of over toekomstige prijsstelling. Of zo kan de ene partij al blij zijn met erkenning door de andere partij van diens onterechte of onheuse handelwijze in het verleden. Vooral bij aansprakelijkheidsclaims van particulieren is die genoegdoening soms nog belangrijker dan de hoogte van de schadevergoeding, waar partijen tijdens de mediation op uitkomen.
Mediation in de verzekeringsbranche
In Nederland is mediation in de verzekeringsbranche nog in opkomst. In de VS en Engeland is mediation in de verzekeringsbranche niet meer weg te denken. Zo werden in Texas na de orkaan Rita 48.000 geschillen tussen verzekeraars en verzekerden ìge-mediate.í Ruim 85% daarvan kwam zo tot een oplossing! In Engeland is verwijzing naar een mediator in verzekerings- en transportzaken inmiddels gebruikelijk geworden en komt het merendeel van de zaken aldus tot een oplossing! Vele geschillen tussen verzekeraars en herverzekeraars, verzekeraars en verzekerden of tussen verzekeraars onderling (regreskwesties) worden zo door mediation opgelost.
De verwachting is dat ook in de Nederlandse verzekeringsbranche mediation bij geschillen tussen bedrijfsmatige partijen flink zal toenemen. Waar consumenten sinds de invoering van de Wft niet meer naar de rechter hoeven en hun geschil kunnen voorleggen aan het KiFiD, neemt ook voor bedrijfmatige partijen de behoefte aan een snelle en efficiÎnte alternatieve wijze van geschillenoplossing toe.
Daarbij valt onder andere te denken aan:
* polisdisputen en andere dekkingsvraagstukken;
* verhaalszaken;
* samenwerkingsproblemen in/met het intermediair;
* geschillen over portefeuilleoverdracht;
* herverzekeringsgeschillen.
Voorbeelden van mediation?
1. Een advocaat, die verzuimd heeft tijdig hoger beroep in te stellen wordt door zijn cliÎnt aansprakelijk gehouden. Als hoger beroep was ingesteld en gewonnen zou de vordering van de cliÎnt ad Ä 240.000,-- volgens de cliÎnt zijn toegewezen. De advocaat en zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar erkennen de fout, maar betwisten de schade. Tijdens een ÈÈndaagse mediation bereiken partijen een oplossing. De verzekeraar betaalt Ä 95.000,--. De advocaat crediteert zijn nota`s voor de behandeling van de zaak ad Ä 26.800,-- en de relatie tussen cliÎnt en advocaat zal in de toekomst worden voortgezet.
Kosten mediation Ä 2.950,-(excl. BTW) worden door de verzekeraar betaald
2. Twee verzekeraars, die elkaar regelmatig als goederenverzekeraar en vervoerdersaansprakelijkheid verzekeraar (en vice versa) tegenkomen besluiten de regreszaken, waar zij vÛÛr het einde van het jaar onderling niet uit zijn gekomen te mediate-en. Tijdens een marathon mediation sessie worden 3 zaken met samen een financieel belang van Ä 210.000,-- geschikt. 2 zaken met een gezamenlijk belang van Ä 380.000,-- worden niet geregeld en gaan naar advocaten. Partijen spreken wel af dat de verjaringsproblematiek in de ene zaak is opgelost en enkel over de schadeoorzaak zal worden geprocedeerd.
Kosten mediation Ä 4.500,-- (excl. BTW) worde door partijen gelijkelijk gedeeld.
3. Dakinstorting (mogelijk veroorzaakt door en constructiefout) van een opslagloods met melkpoeder in zakken. Totale schade Ä 3.400.000,-- De goederenverzekeraar, de opstalverzekeraar en het opslagbedrijf (eigen risico) willen de schade verhalen op de hoofdaannemer en op de constructeur (beiden AVB verzekerd). Er vindt een meerpartijen-mediation plaats met meerdere sessies verspreid over meerdere dagen en locaties. Daaraan nemen deel het
Mediation
ACBMediation
Het Amsterdams ADR Instituut
CEDR (Centre for Effective Dispute Resolution)
CEDR Solve
CPR (International Institute for Conflict Prevention)
Dossier Alternatieve Geschillenbeslechting
KvK Informatie over Mediation
Mediation naast rechtspraak
MSMS (Maritime Solicitors Mediation Services)
NMI (Nederlands Mediation Instituut)
Arbitrage
NAI (Nederlands Arbitrage Instituut)
Website herziening Arbitragerecht
Tamara (Stichting Transport And Maritime Arbitration Rotterdam-Amsterdam)
Fenex
ICC (International Chamber of Commerce) Dispute Resolution Services
KvK Informatie over Arbitrage
Bindend advies
Klachteninstituut Financiële Dientsverlening
Wikipedia over bindend advies
KvK Informatie over Bindend Advies
Algemeen
http://www.wettelijkerente.info/wr-index.htm
opslagbedrijf, de aannemer, de constructeur en alle betrokken verzekeraars, ieder met hun eigen advocaat. Er wordt een compromis bereikt waarbij de AVB-verzekeraars samen Ä 2.300.000,- betalen, waarvan Ä 210,000,-- aan het opslagbedrijf en de rest pro rata aan de opstalverzekeraar en de goederenverzekeraar wordt betaald. Duur van de mediation : 9 weken. Kosten mediation Ä 32.000,-- worden door de 4 betrokken verzekeraars gelijkelijk gedeeld. Besparing advocaatkosten door niet doorgaan procedure Ä 35.000,-- per partij.
Wat is Arbitrage?
Arbitrage is een wettelijk geregelde en internationaal erkende vorm van alternatieve geschillenbeslechting (Alternative Dispute Resolution). ADR is de verzamelnaam voor procedures waarbij een geschil tussen partijen anders wordt opgelost of beslist dan via de rechter.
Bij arbitrage wordt de beslissing van het geschil overgelaten aan ÈÈn of drie personen, ook wel arbiters of scheidsmannen genoemd. De uitspraak die volgt is bindend.
Van alle vormen van ADR is de arbitrale procedure het meest vergelijkbaar met een gerechtelijke procedure. Partijen laten zich meestal bijstaan door een advocaat en de advocaten stellen voorafgaand aan de arbitrale zitting schriftelijke stukken op. Bij een arbitrage kunnen getuigen worden gehoord en onafhankelijke deskundigen worden benoemd, die de arbiter(s) moeten voorlichten over bijvoorbeeld de technische aspecten van de zaak.
De beslissing van de arbiter(s) mondt uit in een vonnis. Het vonnis kan niet opzij worden gezet in een gerechtelijke procedure, tenzij tijdens de arbitrale procedure essentiÎle fouten door de arbiter(s) zijn gemaakt. Het principe van hoor en wederhoor staat in de procedure centraal.
Arbitrage kan sneller zijn dan een procedure via de rechtbank. Bovendien is de arbiter vaak een deskundige in een branche of op een bepaald vakgebied.
Arbitrage moet worden overeengekomen. Partijen kunnen al bij het opstellen van de overeenkomst (of in hun algemene voorwaarden) een zogenaamd arbitraal beding opnemen.
Er bestaan verschillende arbitrage instituten. Arbitrage kan echter ook ad hoc worden overeengekomen als het conflict al is ontstaan en partijen hebben de vrijheid om in afwijking van een eerdere afspraak alsnog beslechting door ÈÈn arbiter overeen te komen.
Waarom arbitrage?
Arbitrage is informeler dan een procedure voor de gewone overheidsrechter. Partijen (of advocaten namens hen) zetten meestal weliswaar hun standpunt op schrift in zgn. memories, maar centraal staat bij arbitrage de mondelinge behandeling, waar partijen zelf hun zegje kunnen doen.
Bovendien is een arbiter meestal deskundiger dan de gewone rechter. Hij heeft kennis en ervaring in een bepaalde branche of op een bepaald rechtsgebied. Dat komt doordat bij arbitrages de persoon (personen) van de arbiter(s) juist in verband met die bijzondere deskundigheid wordt (worden) benoemd . Die benoeming geschiedt doorgaans hetzij door een arbitrage-instituut, dat door partijen in hun overeenkomst of in algemene voorwaarden is aangewezen (denk aan Fenex,TAMARA, NAI, en Raad van Arbitrage voor de Bouwbedrijven) dan wel door partijen zelf na het ontstaan van het geschil.
Het voordeel van arbitrage boven bijvoorbeeld bindend advies is dat een arbitraal vonnis met een paar formaliteiten (zelfs ook in het buitenland) ten uitvoer kan worden gelegd als de tegenpartij weigert aan een veroordeling te voldoen. Dat betekent dat er dus niet nog eens een procedure voor de gewone rechter moet worden gevoerd.
Arbitrage is ñanders dan een gewone procedureñ tenslotte niet openbaar. Zo kunnen bijvoorbeeld publiciteitsgevoelige zaken of zaken waar bedrijfsgeheimen een rol spelen buiten de openbaarheid worden belslecht.
De arbitrale procedure
Arbitrage is geregeld in de artikelen 1020-1077 Rv. (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Hoofdregel is dat het arbitrale geding wordt gevoerd op de wijze als door partijen overeengekomen. Partijen hebben grote vrijheid om af te wijken van de regels, die gelden voor procedures bij de overheidsrechter.
In de praktijk zal bij arbitrages via de bekende arbitrage-instituten de procedure zijn vastgelegd in een reglement of zal bij ad hoc arbitrages de procesorde door de arbiter(s) worden bepaald.
In de meeste gevallen zet de eiser zijn vordering en onderbouwing schriftelijk uiteen in een zgn. Memorie van eis die met schriftelijke bewijsstukken bij de arbiter(s) en de wederpartij wordt ingeleverd. De wederpartij krijgt de gelegenheid om op dat verhaal te reageren met een Memorie van antwoord. Als in die Memorie een tegenvordering wordt ingesteld, mag de oorspronkelijke eiser daarop weer schriftelijk reageren. Zoniet, dan wordt meestal kort daarna een zitting bepaald, waar partijen hun standpunten nader mondeling kunnen toelichten. Het is niet ongebruikelijk dat getuigen en eventuele deskundigen naar de zitting worden meegenomen. De arbiter(s) heeft (hebben) een zeer actieve rol in het zoeken naar de relevante feiten en zal(zullen) meestal partijen zelf ondervragen. Meestal wordt tijdens de mondelinge behandeling onderzocht of een compromis kan worden bereikt. Lukt dat niet, dan volgt na enige weken het arbitrale vonnis. Soms is dat een tussenvonnis, waarin een van de partijen een bewijsopdracht krijgt of een onafhankelijk deskundige wordt benoemd, die de arbiter(s) moet voorlichten en ondersteunen bij technische kwesties.
Het arbitrale eindvonnis wordt aan partijen toegestuurd en gedeponeerd bij de griffie van de rechtbank. Als de veroordeelde partij weigert aan de veroordeling te voldoen kan op vrij eenvoudige wijze een verlof van de rechter tot tenuitvoerlegging van het arbitrale vonnis worden verkregen. Dat verlof heeft enkel werking binnen Nederland, maar het is ook mogelijk om in het buitenland verlof te krijgen. De rechter die het verlof verleent onderzoekt de zaak niet opnieuw inhoudelijk. Hij kijkt alleen of aan de formaliteiten is voldaan.
Kosten van arbitrage
Anders dan bij overheidsrechtspraak waar partijen ieder een (tegenwoordig fors!) forfaitair bedrag aan griffierecht betalen, ongeacht de duur of de ingewikkeldheid van de procedure betalen partijen zelf de kosten van de arbitrage. Dat betreft dus het honorarium (op uurbasis) van de arbiter(s) en eventueel door de arbiter(s) te benoemen deskundige(n), de eventuele huur van de zittingsruimte en uiteraard de kosten van de eventuele eigen advocaat of andere gemachtigde. Anders dan bij procedures voor de gewone rechter is bijstand door een advocaat echter niet verplicht. Vaak is dat wel verstandig.
Het uurtarief van arbiters ligt meestal tussen de Ä 200,-- en Ä 500,-- afhankelijk van de aard van het geschil en het financiÎle belang van de zaak. Voor een arbitrage met ÈÈn arbiter moet U rekenen op bedragen vanaf Ä 5.000,--
De arbiter kan in het vonnis ÈÈn van de partijen veroordelen tot een (aanzienlijke) bijdrage in de (advocaat)kosten van de tegenpartij. Dat is overigens gebruikelijk.
Worden drie arbiters benoemd in plaats van ÈÈn dan kunnen de kosten aardig oplopen. Als ÈÈn persoon voldoende vertrouwen geniet van partijen om als arbiter op te treden verdient het daarom soms de voorkeur om met ÈÈn arbiter te volstaan. Dat is overigens ook mogelijk als partijen oorspronkelijk hadden afgesproken arbitrage met 3 arbiters. Partijen kunnen daarvan in onderling overleg altijd nog afwijken.
Ad hoc arbitrage
Als twee of meer partijen een geschil hebben waar zij samen niet uitkomen en zij willen dat geschil laten beslechten door een deskundige of een panel van deskundigen in de betreffende branche of op het betreffende rechtsgebied kunnen zij kiezen voor arbitrage.
Het is mogelijk om in overleg met de arbiter(s) een procesorde af te spreken, die is toegespitst op de concrete situatie. Zo kan bijvoorbeeld een spoedarbitrage worden gehouden, een arbitrage op locatie of een arbitrage met een strikt tijdsschema.
Arbitrage instituten
Arbitrage is in sommige branches gebruikelijker dan in andere branches. Soms hebben brancheorganisaties eigen arbitrage-instituten opgericht. Deze instituten hebben een secretariaat waar informatie kan worden ingewonnen en arbitrages moeten worden aangevraagd/aangemeld. De arbiters worden door het instituut benoemd. Bekend voorbeeld hiervan is de Raad van Arbitrage voor de bouw. Soms is in een branche echter niet meer dan een reglement en een lijst met potentiÎle arbiters. Zo kent de transportbranche de Fenex, TAMARA en het Arbitrage Instituut van de SVA.
Grote bekendheid geniet het Nederlands Arbitrage Instituut, dat partijen de vrijheid laat om al naar gelang de aard van hun geschil een keuze te maken uit een lijst van deskundige arbiters op dat gebied. Bij het NAI zijn arbiters aangesloten met deskundigheid op de meest uiteenlopende terreinen.
In internationale verhoudingen wordt vaak ICC arbitrage overeengekomen: arbitrage door arbiters die zijn ingeschreven bij het Arbitrage-instituut van de Internationale Kamer van Koophandel in Parijs.
Wat is bindend advies?
Bindend advies is een niet wettelijk geregelde vorm van alternatieve geschillenbeslechting (Alternative Dispute Resolution). ADR is de verzamelnaam voor procedures waarbij een geschil tussen partijen anders wordt opgelost of beslist dan via de rechter.
Bindend advies moet tussen partijen worden overeengekomen. Hetzij vooraf, dan wel nadat het conflict al is ontstaan.
Bij bindend advies leggen partijen hun geschil of verschil van mening voor aan ÈÈn of drie personen. De uitspraak die volgt is bindend. De term bindend ìadviesî is in zoverre dus misleidend.
Anders dan arbitrage is de procedure van bindend advies vormvrij. Soms stellen partijen of eventueel hun advocaten schriftelijke stukken op, die bij de bindend adviseur worden ingediend (met kopie aan de wederpartij). Soms vindt er een mondelinge behandeling plaats. Het is echter ook mogelijk dat de partijen eenvoudig hun complete dossier aan de bindend adviseur toesturen met het verzoek om voor hen een knoop door te hakken. Ook kan de schriftelijke ronde achterwege blijven en met enkel een mondelinge behandeling worden volstaan.
De bindend adviseur doet zijn uitspraak niet in de vorm van een vonnis. Partijen verplichten zich om de uitspraak van de bindend adviseur na te leven en als een partij dat niet doet moet de andere partij naar de rechter om naleving van afspraak af te dwingen. De rechter beoordeelt de zaak dan niet inhoudelijk. Het principe van hoor en wederhoor staat in de procedure centraal.
Bindend advies is veel sneller en goedkoper dan een procedure bij de rechter of arbitrage.
Waarom bindend advies?
Bindend advies is allereerst geschikt voor eenvoudige geschillen, waarin partijen ìon speaking termsî willen blijven en gewoon op snelle en goedkope wijze hun geschil opgelost wensen te zien.
Daarnaast is bindend advies uitermate geschikt voor het laten beantwoorden van principiÎle juridische kwesties, mits de bindend adviseur een bij uitstek deskundig en voor partijen gezaghebbend persoon is.
Tenslotte is bindend advies mogelijk en gebruikelijk voor het beslechten van consumentengeschillen. Hiermee wordt voorkomen dat consumenten op kosten worden gejaagd doordat ze naar de rechter moeten.
Partijen kunnen gezamenlijk besluiten hun geschil of verschil van mening voor te leggen aan een bindend adviseur. Deze neemt op basis van de informatie, die partijen hem geven een bindende beslissing. De terminologie bindend ìadviesî is in zoverre dus niet juist omdat partijen aan de uitkomst zijn gebonden.
Bij consumentengeschillen is er meestal een op het betreffende gebied gespecialiseerde geschillencommissie, met een eigen reglement, die uitspraak doet in de vorm van een bindend advies.
Zo zijn er geschillencommissies voor de reisbranche, de meubelindustrie en de financiÎle dienstverlening (KiFiD)
Hoe gaat een bindend advies-procedure?
Bindend advies is niet wettelijk geregeld en de procedure is vormvrij. Partijen kunnen dus zelf bepalen wat de spelregels zijn.
Als op ad hoc basis een bindend advies wordt gevraagd doen partijen er verstandig aan met de bindend adviseur te overleggen over de te volgen procedure. De bindend adviseur kan na een korte (telefonische) uiteenzetting vaak goed beoordelen welke gang van zaken het meest geÎigend is voor het betreffende geschil en de betreffende partijen. Moeten partijen hun standpunten schriftelijk toelichten? Komt er een mondelinge behandeling? Worden er getuigen of deskundigen gehoord of moet wellicht een van partijen onafhankelijke deskundige worden ingeschakeld? Soms zal de bindend adviseur van bijvoorbeeld twee verzekeraars, die onderling niet tot een vergelijk kunnen komen in een regres-zaak aan beiden vragen om eenvoudig hun (complete!) dossier op te sturen. Om misverstanden en teleurstellingen te voorkomen kunnen dan de afspraken het beste worden vastgelegd in een bindend advies overeenkomst.
Als het een geschillencommissie is, die bindend adviseert (bijna altijd slechts in consumentenzaken) is de procedure meestal vastgelegd in een reglement. Zie bijvoorbeeld voor de werkwijze van de Geschillencommissie voor de financiÎle dienstverlening (voor bank-, hypotheek-, vermogensbeheer-, verzekerings- en verzekeringsintermediairzaken) de website van KiFiD (www.kifid.nl)
Kosten van bindend advies
Bindend advies is veel goedkoper dan een procedure voor de gewone rechter en dan arbitrage.
Het kost afhankelijk van de ingewikkeldheid van de materie en het financiÎle belang van de zaak tussen de Ä 2.500,-- en de Ä 25.000,--
De kosten bij een ad hoc bindend advies beperken zich tot het honorarium van de bindend adviseur (meestal op uurbasis, maar ook een fixed fee is mogelijk). De bindend adviseur brengt -afhankelijk van wat partijen hebben afgesproken- zijn honorarium (vermeerderd met eventuele verschotten en BTW) aan ÈÈn der partijen (bijvoorbeeld de ìverliezerî) of aan ieder voor de helft in rekening.
Doordat de procedure informeel verloopt (er worden meestal geen schriftelijke processtukken opgesteld) zijn ook de eigen kosten van partijen beperkt, ook als zij zich in de bindend advies procedure door een advocaat laten bijstaan.
In consumentenzaken blijven bij bindend advies door een geschillencommissie uit de desbetreffende branche de kosten van de klager meestal beperkt tot een gering bedrag aan administratiekosten. De kosten van de geschillencommissie worden gedragen door de desbetreffende branche.
Mediation sterk in opkomst
Na een stromachtige groei in de VS en Engeland is mediation ook elders in Europa sterk in opkomst. De ervaringen in de VS en Engeland bewijzen dat deelname aan mediation door het bedrijfsleven niet wordt gezien als zwakte, maar als een manier om snel en (kosten)efficiÎnt een pragmatische oplossing te bereiken. Steeds meer Nederlandse bedrijven kiezen voor ìMediation in krijtstreepî. En steeds vaker zijn mediators in Nederland afkomstig uit de hoogste regionen van het bedrijfsleven of de commerciÎle advocatuur.
In Texas werden na de orkaan Rita 48.000 geschillen tussen verzekeraars en verzekerden ìge-mediateí waarvan 85% zo tot een oplossing kwam! Zo`n 4000 voor het merendeel beursgenoteerde ondernemingen (waaronder ook belangrijke Europese spelers als Akzo en Philips;) tekenden in de VS een ìpledgeî (de Corporate Policy Statement on Alternatives to Litigation©). dat zij geschillen met andere bedrijven, die de pledge onderschrijven eerst via mediation zullen proberen op te lossen. (zie www.cpradr.org)
In Engeland is verwijzing door de rechter naar een mediator in transport- en verzekeringszaken inmiddels gebruikelijk geworden en komt het merendeel van de zaken aldus tot een oplossing! De maritime mediator-solicitors verenigden zich in de Maritime Solicitors Mediation Service (zie www.intervisual2.co.uk) en hebben en succes rate van meer dan 80%!
Ook het Nederlandse bedrijfsleven prefereert de pragmatische en snelle oplossingen die mediation biedt steeds vaker boven het voeren van procedures, en verlangt van de moderne advocaat dat hij daarin "meedenkt" en daarbij ondersteuning biedt.
Mediation betekent samen zoeken naar een oplossing
Het is even wennen voor de traditionele advocatuur. Partijen staan niet tegenover elkaar - zoals bij geschillenbeslechting door de rechter of arbiters- maar naast elkaar. In het bedrijfsleven realiseert men zich steeds meer dat oplossen in plaats van uitvechten van conflicten en geschillen een gezamenlijk belang is. Dat betekent niet dat er bij een mediation onnodige concessies moeten worden gedaan. Er wordt gezocht naar een oplossing, die een beter alternatief biedt dan een procedure met alle kosten, emoties, verstoring van relaties en goede en kwade kansen van dien.
Mediation is geheel vrijwillig, dus als een partij tijdens een mediation na afweging tot de conclusie komt dat een procedure de voorkeur verdient, kan de mediation zondermeer worden beÎindigd. De kosten van de mediation zijn dan nog vrij beperkt gebleven, terwijl tijdens de mediation vaak al nuttig inzicht is verkregen in de drijfveren en de argumenten van de wederpartij.
Mediation is bovendien vertrouwelijk. Aan de mediator gedane mededelingen, erkenningen e.d. blijven binnenskamers.
Ook het bedrijfsleven in Nederland begint mediation te omarmen.
Steeds meer bedrijven krijgen met mediation te maken en hebben daarmee in het buitenland goede ervaringen opgedaan. Zij worden in de VS of Engeland in mediations betrokken en ondervinden dat het een snelle, efficiÎnte en relatief goedkope wijze van geschillenoplossing is. Het grote percentage geslaagde mediations is een belangrijke drijfveer om te kiezen voor deze alternatieve wijze van geschillenoplossing.
Akzo Nobel bijvoorbeeld spande in de VS een procedure aan tegen een jong bedrijf dat ÈÈn van haar octrooien schond. De procedure zou zeker hebben geleid tot een veroordeling tot schadevergoeding. Partijen werden echter verwezen naar een mediator en tijdens de mediation bleek al snel dat het jonge bedrijf de schadevergoeding nimmer zou kunnen betalen. De oplossing werd gevonden door het jonge bedrijf een (sub)licentie te verlenen, met de opbrengst waarvan een bij de mediation overeengekomen gematigde schadevergoeding aan Akzo kon worden betaald. De samenwerking werd een groot succes en partijen bleven nog jaren zaken met elkaar doen nadat de schadevergoeding was afbetaald. Akzo Nobel neemt sindsdien in al haar contacten en mediation clausule op.
Mediation geen bedreiging voor advocatuur
Bepaald niet alle geschillen lenen zich voor mediation. En als het geschil zich er voor leent willen partijen misschien omwille van "hun rechtsgevoel" liever het oordeel van de rechter. Het merendeel van de geschillen zal dus bij de gewone rechter worden uitgevochten.
Anders dan vaak in de advocatuur wordt verondersteld vormt mediation echter geen bedreiging voor de advocaat. Onderzoeken in de VS en Engeland tonen juist aan dat advocaten, die de spelregels van mediation kennen, die hun cliÎnten adviseren bij de overweging om al of niet te mediate-en, en die hun cliÎnten terzijde staan tijdens een mediation hoog scoren in de waardering van hun zakelijke cliÎnten.
En juist bij ingewikkelde zaken is de advocaat vrijwel onmisbaar bij een mediation. Hij licht zijn cliÎnt voor over de gang van zaken bij een mediation, kent de procedure en bereidt zijn cliÎnt daarop voor. Hij brengt vooraf met/voor zijn cliÎnt de belangrijkste feiten en de onderhandelingsruimte in kaart. Hij kan bij uitstek vÛÛr en tijdens een mediation zijn cliÎnt adviseren of procederen een beter alternatief is dan het bij de mediation maximaal haalbare resultaat.
Justitie stimuleert Mediation.
Zowel vanuit Brussel als uit Den Haag wordt op allerlei manieren getracht partijen zelf de verantwoordelijkheid te geven voor het oplossen van hun geschillen. Na de verschijning van het Groenboek van de Europese Commissie in 2002 zijn in de meeste landen van de EU initiatieven ontwikkeld om geschillenoplossing door mediation te bevorderen.
In Nederland is inmiddels het project ìMediation naast rechtspraakî in volle gang. Zowel in kort geding als in bodemprocedures wordt in een toenemend aantal gevallen partijen in overweging gegeven om te mediate-en of worden partijen zondermeer naar mediation verwezen. Gebeurde dat aanvankelijk eerst nog in familiezaken en bestuurszaken, tegenwoordig verwijzen ook de civiele en handelskamers van rechtbanken en hoven partijen naar mediation.
Voor verdere informatie over de rol van de advocaat bij mediation: www.rechtspraak.nl
Documenten downloaden.
U kunt hier downloaden de Model Mediationclausule en de Model Mediation Overeenkomst van het NMI, het NMI Reglement, de NMI Klachtenregeling met toelichting en de NMI voorbeeld Vaststellingsovereenkomst.
Aanbevolen literatuur
* Handboek Mediation, A.F.M. Brenninkmeijer e.a(3e druk)
Den Haag, SDU, 2005
* Praktijkgids Mediation, Apol e.a.
Alphen a.d. Rijn. Kluwer, 2005
* Mediation en verwijzen; Informatie over mediation en richtlijnen voor professionele verwijzers, Brenninkmeijer e.a.
Den Haag, SDU, 2004
* Toolkit Mediation Advocacy. De kunst uw cliÎnt bij te staan in
-- mediation en bij andere methoden van conflictoplossing.
-- Schonewille, Demeyere, Kil, de Waart en Wackie Eysten.
Den Haag. Boom, 2007
* Juridische aspecten van Mediation, 2e druk, E. Schutte en J. Spierdijk
Den Haag. SDU, 2007
Bart Neervoort (1953)
studeerde Nederlands Recht aan de Rijksuniversiteit Leiden. Vanaf 1978 was hij als advocaat werkzaam in de civiele procespraktijk bij Schut & Grosheide Advocaten (het huidige DLA Piper) in Amsterdam, waarvan hij een van de partners was van 1983 tot 2000. Daarna was hij tot juli 2007 werkzaam bij Van Traa Advocaten in Rotterdam, waarvan hij eveneens partner was. Hij heeft zich als advocaat altijd bezig gehouden met de behandeling van geschillen op het gebied van schadeverzekering, internationale handel en transport, aansprakelijkheid in de bouw, in de financiÎle wereld, het verzekeringsintermediair, de medische wereld en het vrije beroep. Op deze terreinen procedeerde en arbitreerde hij veelvuldig ten behoeve van zijn cliÎnten en doceerde en publiceerde hij regelmatig in binnen en buitenland.
De cliÎnten van Bart Neervoort waren zowel verzekeraars en het verzekeringsintermediair, vervoerderd, expediteurs, opslagbedrijven, handelshuizen, commodity traders en banken als bedrijven en particulieren, die een claim pretendeerden tegen ÈÈn van deze partijen.
Sinds 2002 is Bart Neervoort gecertificeerd mediator (CEDR) en in juli 2007 heeft hij besloten uit de advocatuur te stappen en zich geheel te wijden aan alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (ADR): mediation, arbitrage en bindend advies. Hij is gespecialiseerd in ADR bij geschillen in de verzekeringsbranche en geschillen met/tussen verzekeraars, in geschillen in de internationale handel en transport, in het bankwezen, aansprakelijkheidsconflicten, aandeelhoudersconflicten en conflicten binnen samenwerkingsverbanden van accountants, advocaten, artsen, en andere vrije beroepers.
Bart Neervoort is honorair raadsheer plaatsvervanger bij het Gerechtshof in Amsterdam.
Daarnaast geeft hij regelmatig lezingen over transport-, verzekering- en aansprakelijkheidsrecht, over mediation en andere vormen van ADR en is hij lid van de Dispute Resolution Section (Mediation Committee) en de Maritme Committee van de International Bar Association, van de Nederlandse Juristenvereniging, de Vereniging voor Procesrecht, de Vereniging voor Verzekeringswetenschap, de Vereniging voor Zee- een Vervoersrecht, de British Insurance Law Association en het Deutsche Gesellschaft f¸r TransportRecht.
Talen: Nederlands, Engels, Duits.
Documenten downloaden.
Hier vindt U de voor een mediation belangrijkste documenten.
Ook kunt U hier ook een voorbeeld downloaden van een overeenkomst,
waarmee U en Uw wederpartij Uw geschil aan mij als bindend adviseur
kunnen voorleggen.
ACB mediation clausules
NMI model mediation clausule
NMI model mediation overeenkomst
NMI voorbeeld vaststellings- overeenkomst
Overeenkost van bindend advies
NMI reglement
NMI klachtenregeling
en toelichting
NMI gedragsregels voor de geregistreerd mediator
Mediation
ACBMediation
Het Amsterdams ADR Instituut
CEDR (Centre for Effective Dispute Resolution)
CEDR Solve
CPR (International Institute for Conflict Prevention)
Dossier Alternatieve Geschillenbeslechting
KvK Informatie over Mediation
Mediation naast rechtspraak
MSMS (Maritime Solicitors Mediation Services)
NMI (Nederlands Mediation Instituut)
Arbitrage
NAI (Nederlands Arbitrage Instituut)
Website herziening Arbitragerecht
Tamara (Stichting Transport And Maritime Arbitration Rotterdam-Amsterdam)
Fenex
ICC (International Chamber of Commerce) Dispute Resolution Services
KvK Informatie over Arbitrage
Bindend advies
Klachteninstituut FinanciÎle Dientsverlening
Wikipedia over bindend advies
KvK Informatie over Bindend Advies
Algemeen
http://www.wettelijkerente.info/wr-index.htm
Contact
Voor verdere informatie over de mogelijkheden van mediation, arbitrage en bindend advies,voor een kostenbegroting of verdere vragen:
Bart Neervoort
Postbus 75230
1070 AE Amsterdam
T 020 364 14 42
F 020 379 55 34
M 06 53 202 437
E neervoort@medarba.nl
PrivÈ
T 035 693 82 12
F 035 692 13 46